Slaap jij ook slecht in een vreemd bed? Hoe komt het en wat kan je eraan doen?

Net zoals vogels en dolfijnen in hun slaap alert blijven voor mogelijke vijanden, lijkt ook bij de mens één hersenhelft waakzaam te blijven bij het slapen in een nieuwe omgeving.

De meeste mensen kennen het: ondanks een goed ondersteunend kussen, een comfortabele matras en zachte, schone lakens is de eerste nacht op vakantie vaak vreselijk. Het fenomeen is zelfs zo bekend voor slaaponderzoekers dat ze het een specifieke naam hebben gegeven: the first night effect. Wanneer we ons in een nieuwe omgeving instoppen voor de nacht hebben we vaak een onderbroken nachtrust en worden we de dag nadien moe en futloos wakker.

do not disturb

HERSENEN IN WAAKTOESTAND

Het heeft wetenschappers vijftig jaar van onderzoek op slapende hersenen gekost om te ontdekken  wat er precies speelde achter het ‘eerste-nacht-effect’. In april van dit jaar zorgde een Amerikaans onderzoeksteam echter voor een serieuze doorbraak. Ze ontdekten dat bij het slapen in een vreemde omgeving één hersenhelft in waaktoestand blijft, terwijl de andere hersenhelft zich volledig in slaapmodus bevindt. Als we niet zeker zijn dat een kamer veilig is om in te slapen, hebben we dit ‘nachtwacht’ systeem dat alle abnormaliteiten detecteert.

GESOFISTICEERD SLAAPONDERZOEK OP 35 TESTPERSONEn

De wetenschappers onderzochten 35 mensen in een gesofisticeerd slaaplaboratorium. Tijdens de eerste nacht ontdekten ze dat de rechterhersenhelft van de testpersonen in slaap viel zoals gewoonlijk, maar dat de linkerhelft actiever bleef. De onderzoekers testten vervolgens hoe deze mensen op geluiden reageerden terwijl ze sliepen. Telkens er een ongewoon of opvallend geluid te horen was, schoot de linkerhersenhelft in actie en waren de testpersonen meer geneigd om wakker te worden. Tijdens de daaropvolgende nachten werd dit fenomeen niet meer vastgesteld.

6 TIPS VOOR EEN GOEDE EERSTE VAKANTIENACHT

We weten nu dat the first night effect een natuurlijke reflex is van onze hersenen met als doel om alert te blijven voor mogelijke gevaren in nieuwe omgevingen. Dat wil echter niet zeggen dat we ons zomaar moeten neerleggen bij de negatieve gevolgen voor onze nachtrust en onze gemoedstoestand de dag nadien. Met deze tips wapen je jezelf tegen een slechte eerst nacht op vakantie:

  1. Hotelkamer geboekt? Bekijk dan zeker foto’s van de kamer voor je vertrekt. Neem een kijkje op de website van het hotel en check wat TripAdvisor of Yelp erover te zeggen heeft. Als je hotel gerenoveerd wordt, als er in de straat gewerkt wordt of als het hotel in een drukke straat ligt, kan je altijd op voorhand vragen naar een rustige kamer, veraf van het drukke straatlawaai, op het einde van de gang of misschien zelfs op de conciërge- of suite etage, waar het gewoonlijk rustiger is.
  2. Probeer de onpersoonlijke kamer wat meer aan te kleden zoals bij je thuis. Neem bijvoorbeeld een fotokader mee en plaats deze op het nachtkastje. En door je eigen kussen (desnoods een kleiner reiskussen) mee te nemen, heb je voor een stuk hetzelfde slaapgevoel als bij je thuis.
  3. Oordopjes behoeden je van plotse geluiden en lawaai vanop de gang of vanop straat.
  4. Ben je het gewend om in de volledige duisternis te slapen? Vergeet dan zeker geen oogmasker voor het geval dat je de kamer onvoldoende zou kunnen verduisteren.
  5. Behoud dezelfde routine voor het slapengaan als thuis. Zo zal je rustiger en gemakkelijker in slaap vallen.
  6. Doe iets dat je ontspant voor het slapengaan. Sluit minstens een uur voor het slapengaan je computer af. Een relaxerende douche of bad of een goed boek kan helpen om in slaapmodus te komen.

 slapen met oogmasker

Tijdens de eerste nacht ontdekten ze dat de rechterhersenhelft van de testpersonen in slaap viel zoals gewoonlijk, maar dat de linkerhelft actiever bleef.